Tour de France

De Tour de France werd voor het eerst verreden in 1903 en is de meest prestigieuze meerdaagse wielerwedstrijd ter wereld.
Wat begon als een slimme marketingstunt van een noodlijdende sportkrant, groeide uit tot een iconisch nationaal monument en het grootste wielerspektakel op aarde.

De Tour ontstond op de redactie van de sportkrant L'Auto-Vélo.
Op 1 juli 1903 worden de zestig renners dan in gang geschoten voor de eerste Tour.
Deze bestond uit zes ritten.
Om na te gaan of de renners het voorziene parcours afleggen, zijn onderweg controleposten geïnstalleerd. Daar moeten de renners hun naam roepen naar de commissarissen of afstappen en een handtekening plaatsen.
De controleurs haasten zich dan naar het volgende controlepunt.
De Fransman Maurice Garin wint met een voorsprong van bijna drie uur op de nummer twee.

Er zijn 4 renners die de Tour maar liefst 5 keer wisten te winnen.

De Fransman Jacques Anquetil won in 1957, 1961, 1962, 1963 en 1964.
Hij was de allereerste renner die de magische grens van vijf overwinningen bereikte.

De Belg Eddy Merckx won in 1969, 1970, 1971, 1972 en 1974.
'De Kannibaal' domineerde de koers en houdt daarnaast nog talloze andere Tourrecords.

De Fransman Bernard Hinault won in 1978, 1979, 1981, 1982 en 1985.
Hij is tot op de dag van vandaag de laatste Franse eindwinnaar van de Tour.

De Spanjaard Miguel Indurain won in 1991, 1992, 1993, 1994 en 1995.
Hij is de enige wielrenner die de Tour de France vijf keer achter elkaar wist te winnen.

Opmerking: De Amerikaan Lance Armstrong kwam tussen 1999 en 2005 zeven keer als eerste aan in Parijs, maar al zijn titels werden in 2012 officieel geschrapt vanwege het gebruik van doping.

In 1968 won Jan Janssen de Tour de France door een spectaculaire dubbelslag te slaan in de allerlaatste etappe, een individuele tijdrit naar Parijs.
De slottijdrit telde een slopende 55,2 kilometer, met de start in Melun en de finish op de wielerbaan van het Vélodrome de Vincennes in Parijs.
Janssen reed de tijdrit van zijn leven. Hij won niet alleen de dagetappe, maar pakte maar liefst 54 seconden voorsprong op Van Springel.
Hij schreef hiermee geschiedenis als de allereerste Nederlandse Tourwinnaar ooit.

Joop Zoetemelk won de Tour de France van 1980 door als absolute kopman van de oppermachtige TI-Raleigh-ploeg de concurrentie te declasseren, mede nadat zijn grote rivaal Bernard Hinault geblesseerd moest opgeven.
De ploeg was zo oppermachtig dat ze 11 eatppes(inclusief de proloog en twee ploegentijdriten) wonnen.

---

Bij de vrouwen won Leontien van Moorsel de Tour cycliste féminin twee keer op rij (1992 en 1993) door de Franse vedette Jeannie Longo te verslaan.
Annemiek van Vleuten schreef de allereerste historische editie van de vernieuwde Tour de France Femmes (2022) op haar naam na een magistrale demonstratie in de bergen.
Demi Vollering domineerde de editie van 2023 en stelde de eindwinst definitief veilig op de flanken van de legendarische Col du Tourmalet.

De leider in het bergklassement draagt de bolletjes trui.
Het bergklassement werd in 1933 geïntroduceerd bij de mannen. Een bijbehorende trui kwam in 1975 en was meteen de bekende witte trui met rode stippen (bolletjestrui).
Bij de vrouwen draagt de leidster ook de bolletjestrui.

Slechts twee Nederlandse klimmers wisten de bergtrui daadwerkelijk mee naar huis te nemen naar Parijs.
Steven Rooks won in 1988 bergklassement, mede dankzij zijn legendarische overwinning op Alpe d'Huez, waar hij won voor zijn ploeggenoot Theunisse.
In 1989 won Gert-Jan Theunisse het bergklassement ook mede dankzij zijn legendarische overwinning op Alpe d'Huez.

Bij de vrouwen is Demi Vollering is tot nu toe de enige Nederlandse wielrenster die het bergklassement in de moderne Tour de France Femmes heeft gewonnen.

De "Souvenir Henri Desgrange" is een een speciale geldprijs voor de renner die als eerste het hoogste punt van de Tour de France bereikt.
De prijs is vernoemd naar Henri Desgrange, de oprichter en allereerste directeur van de Tour de France.
Hij was bezeten van het idee om de renners over de allerhoogste en zwaarste bergpassen te sturen.
De prijs is ooit gewonnen door Piet van Est (1958), Joop Zoetemelk (1972), Theo de Rooij (1981) en Gert-Jan Theunisse (1989).

Er bestaat nog een soortgelijke, specifieke bergpremie: de Souvenir Jacques Goddet.
Deze prijs wordt traditioneel uitgereikt aan de renner die als eerste de top van de iconische Col du Tourmalet in de Pyreneeën passeert.
Deze is vernoemd naar de tweede Tourdirecteur, Jacques Goddet.

Bij de dames bestaat tot op heden nog niet een dergelijke prijs.

Bergen hebben altijd een beslissende rol gespeeld in de Tour.
Hier de meest bijzondere en befaamde beklimmingen uit de Tour.

In de historie van de Tour zijn veel bijzondere en memorabele dingen gebeurd.
Hier een paar van deze gebeurtenissen.

1. 1904

   Tijdens de tweede Tour ooit gooiden supporters spijkers op de weg en sloegen ze renners in elkaar.
   De top 4 uit het klassement werd maanden later gediskwalificeerd omdat ze grote stukken stiekem met de trein bleken te hebben afgelegd.

2. 1910

   Toen de Tour voor het allereerst de loodzware Pyreneeën introok, stapte de Franse klimmer Octave Lapize zwaar gehavend over de top van de Tourmalet en riep woedend tegen de directie: "Jullie zijn moordenaars!"

3. 1913

   De Franse pechvogel Eugène Christophe lag op koers om de Tour te winnen toen zijn voorvork brak in de afdaling van de Tourmalet.
   Hij moest te voet 14 kilometer naar een dorp wandelen, waar hij de vork bij een lokale smid eigenhandig moest repareren; hulp van buitenaf was destijds streng verboden.

4. 1951

   Als kersverse Nederlandse gele-truidrager miste Wim van Est een bocht in de afdaling van de Col d'Aubisque.
   Hij viel 70 meter diep, overleefde het wonder boven wonder en werd met aan elkaar geknoopte fietsbanden omhoog getrokken.

5. 1967

   Op de snikhete, kale flanken van de Mont Ventoux zakte de Brit Tom Simpson door totale uitputting in elkaar.
   Reanimatie mocht niet meer baten. In zijn bloed werden later amfetaminen (doping) en alcohol gevonden.

6. 1975

   Tijdens de klim van de Puy de Dôme werd de ongenaakbare 'Kannibaal' Eddy Merckx door een Franse toeschouwer vol in zijn lever gestompt.
   Merckx verloor de Tour, maar wees de dader na de finish eigenhandig aan bij de politie.

7. 1989

   De Amerikaan Greg LeMond begon met achterstand van 50 seconden op de Fransman Laurent Fignon aan de slottijdrit in Parijs.
   Met een revolutionair aerodynamisch stuur boog hij de achterstand om in het kleinste verschil in de Tourgeschiedenis: 8 seconden winst in het eindklassement.

8. 1998

   De Tour van 1998 (ook wel de Tour de Dopage genoemd) veranderde in een misdaadthriller toen bij de ploegleidersauto van de Festina-ploeg massaal epo en andere verboden middelen werden aangetroffen.
   Het leidde tot politie-invallen in hotels, arrestaties van renners en een historische staking van het peloton, dat midden op de weg ging zitten uit protest tegen de politiebehandeling.

9. 2012

   Nadat een vernietigend rapport het grootschalige, systematische dopingsysteem rondom de Amerikaan Lance Armstrong blootlegde, nam de wielerbond UCI hem al zijn zeven opeenvolgende Tourtitels (1999-2005) af.
   

10. 2016

    Door de enorme supportersmassa botste een motorrijder bovenop de topfavorieten.
    Chris Froome brak zijn fiets en besloot in pure paniek – gehuld in de gele trui – te voet de Mont Ventoux op te rennen.

11. 2020

    De Tour leek beslist in het voordeel van de ervaren Primož Roglič, die stevig in het geel zat.
    Op de voorlaatste dag, tijdens een loodzware klimtijdrit naar La Planche des Belles Filles, reed de pas 21-jarige Tadej Pogačar zijn landgenoot op sensationele wijze volledig op een hoop.
    Pogačar maakte bijna twee minuten goed, pakte het geel en won op de valreep zijn allereerste Tour de France.